భారతీయ సంస్కృతిలో దీపావళికి (Diwali) ఎంతో ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. చీకటిపై వెలుగు, చెడుపై మంచి, అజ్ఞానంపై జ్ఞానం సాధించిన విజయానికి ఈ పండుగ ప్రతీకగా భావిస్తారు. రామాయణం (Ramayana) ప్రకారం 14 ఏళ్ల వనవాసం ముగించుకుని రావణుడిని (Ravana) సంహరించిన అనంతరం శ్రీరాముడు సీతాదేవి(Goddess Sita), లక్ష్మణుడితో(Lakshmana)కలిసి అయోధ్యకు (Ayodhya) తిరిగి వచ్చిన సందర్భంగా ప్రజలు దీపాలు వెలిగించి స్వాగతం పలికారు.
ఆ ఆనందానికి గుర్తుగా దీపావళి వేడుకలు జరుపుకుంటారని పురాణ కథనం చెబుతుంది. అలాగే లక్ష్మీదేవి ఆరాధనకు కూడా ఈ పండుగ ఎంతో ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉంది. కుటుంబ సభ్యులంతా కలిసి ఇళ్లను శుభ్రం చేసి, దీపాలు (Lamps) వెలిగించి, లక్ష్మీ పూజ (Lakshmi Puja) నిర్వహించడం ద్వారా సంపద, సుఖసంతోషాలు కలగాలని ప్రార్థిస్తారు.
దీపావళి రోజున తెల్లవారుజామునే నిద్రలేచి నువ్వుల నూనెతో(Sesame Oil) తలంటు స్నానం (Traditional Oil Bath) చేయడం సంప్రదాయంగా వస్తోంది. కొత్త దుస్తులు (New Clothes) ధరించి, ఇంటి గుమ్మం వద్ద రంగవల్లులు వేసి, దీపాలు వెలిగిస్తారు. సాయంత్రం వేళ లక్ష్మీదేవికి ప్రత్యేక పూజలు చేసి, కుటుంబ సభ్యులు, బంధుమిత్రులతో కలిసి మిఠాయిలు (Sweets) పంచుకుంటారు. అనంతరం సంప్రదాయబద్ధంగా బాణసంచా(Firecrackers) కాల్చుతూ పండుగను ఆనందంగా జరుపుకుంటారు.
అయితే పండుగ సంబరాల పేరుతో ఇతరులకు ఇబ్బంది కలగకుండా చూసుకోవడం కూడా అంతే ముఖ్యం. ముఖ్యంగా చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు, శ్వాసకోశ సమస్యలు ఉన్నవారి ఆరోగ్యాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని వేడుకలు నిర్వహించాలి. శబ్ద కాలుష్యం, వాయు కాలుష్యం తగ్గించేలా పర్యావరణహిత దీపావళికి(Eco-Friendly Diwali) ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి.
బాణసంచా కాల్చే సమయంలో కొన్ని ముఖ్యమైన జాగ్రత్తలు పాటించాలి. పిల్లలు పెద్దల పర్యవేక్షణలో మాత్రమే టపాసులు కాల్చాలి. రోడ్లు, వాహనాలు, విద్యుత్ తీగలు, గ్యాస్ సిలిండర్లు, పెట్రోల్ వంటి మండే పదార్థాలకు దూరంగా బాణసంచా కాల్చాలి. టపాసులు వెలిగించేటప్పుడు పొడవైన అగ్గిపుల్ల లేదా అగరబత్తిని ఉపయోగించి, తగినంత దూరం పాటించాలి. చేతిలో పెట్టుకుని టపాసులు కాల్చడం, వెలగని టపాసులను మళ్లీ వెలిగించే ప్రయత్నం చేయడం ప్రమాదకరం.
దగ్గరలో ఒక బకెట్ నీరు (Bucket of Water) లేదా ఇసుక (Sand) అందుబాటులో ఉంచుకోవాలి. కళ్లకు రక్షణగా కళ్లద్దాలు, పాదాలకు చెప్పులు ధరించడం మంచిది. పొగ ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో ఎక్కువసేపు ఉండకుండా, శ్వాసకోశ సమస్యలు ఉన్నవారు బాణసంచాకు దూరంగా ఉండాలి. ఏదైనా కాలిన గాయం లేదా ప్రమాదం జరిగినప్పుడు వెంటనే ప్రథమ చికిత్స అందించి అవసరమైతే వైద్య సహాయం పొందాలి. ఆనందం, ఆధ్యాత్మికతతో పాటు భద్రతకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చినప్పుడే దీపావళి ప్రతి ఒక్కరికీ సంతోషాన్ని పంచే పండుగగా నిలుస్తుంది.
