మేడారం సమ్మక్క–సారలమ్మ మహాజాతర ప్రారంభం కావడంతో ములుగు జిల్లా అడవులన్నీ భక్తజన సంద్రంగా మారాయి. ఆసియాలోనే అతిపెద్ద గిరిజన జాతరగా పేరొందిన ఈ ఉత్సవంలో అత్యంత కీలక ఘట్టం జంపన్న వాగులో పుణ్యస్నానాలు ఆచరించడం. సారలమ్మ గద్దెపైకి వచ్చే వేళ వేలాది మంది భక్తులు జంపన్న వాగు వద్దకు పోటెత్తడంతో ఆ ప్రాంతమంతా కిటకిటలాడుతోంది. చిన్నా పెద్దా అనే తేడా లేకుండా భక్తులు బస్సులు, సొంత వాహనాల్లో నేరుగా వాగు వద్దకు చేరుకుని మొక్కులు చెల్లించుకుంటూ జాతరకు ప్రత్యేక శోభను తీసుకొస్తున్నారు.
మేడారం వచ్చిన ప్రతి భక్తుడు ముందుగా జంపన్న వాగును దర్శించుకోవడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. ఇక్కడ పుణ్యస్నానం చేసిన తర్వాతే అమ్మవార్ల గద్దెల దర్శనానికి వెళ్లడం సంప్రదాయం. భక్తులు తమ వెంట తెచ్చుకున్న అమ్మవారి ప్రతిమలను వాగులో పవిత్రంగా కడిగి పూజలు నిర్వహిస్తారు. అలాగే తమ కోరికలు నెరవేరినందుకు కృతజ్ఞతగా ‘ఎత్తు బంగారం’గా తమ బరువుకు సమానమైన బెల్లాన్ని అమ్మవార్లకు సమర్పించేందుకు సిద్ధమవుతారు. అమ్మవారికి ప్రీతిపాత్రమైన వెదురు లంకలు పట్టుకుని భక్తిపాటలు పాడుతూ భక్తులు చేసే సందడి జాతరలో ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలుస్తోంది.
జంపన్న వాగుకు ఆధ్యాత్మిక ప్రాధాన్యతతో పాటు గొప్ప వీరగాథ కూడా ఉంది. ఒకప్పుడు సంపెంగ వాగుగా పిలువబడిన ఈ వాగు, కాకతీయుల కాలంలో జరిగిన యుద్ధంలో వీరమరణం పొందిన జంపన్న స్మృతిగా నిలిచింది. శత్రువుల చేతిలో పడకూడదన్న సంకల్పంతో జంపన్న ఈ వాగులోకి దూకి ఆత్మార్పణం చేసుకున్నాడని పురాణగాథ. ఆయన రక్తధారల వల్లే వాగు నీరు ఎరుపు రంగులో ఉంటుందని భక్తుల విశ్వాసం. ప్రస్తుతం భక్తుల రాకతో జంపన్న వాగు ప్రాంతం కిటకిటలాడుతుండగా, ప్రమాదాలు జరగకుండా అధికారులు గట్టి భద్రతా ఏర్పాట్లు చేశారు. ఈ వాగులో స్నానం చేస్తే కష్టాలు తొలగి అమ్మవార్ల ఆశీస్సులు లభిస్తాయని భక్తుల నమ్మకం మరింత బలంగా వ్యక్తమవుతోంది.
