ఈ–కామర్స్ (E-commerce) రంగంలో వినియోగదారులను మోసం చేసే డార్క్ పాట్రన్స్ (Dark Patterns)ను పూర్తిగా అరికట్టేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయాలు తీసుకుంది. ఉద్దేశపూర్వకంగా కస్టమర్లను తప్పుదోవ పట్టిస్తూ లాభాలు పొందే వ్యూహాలను ‘డార్క్ పాట్రన్స్’గా నిర్వచిస్తూ, వాటి నిర్మూలనకు కంపెనీలు సెల్ఫ్ ఆడిట్ (Self-Audit) నిర్వహించాలని కేంద్రం తాజాగా ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
26 ఈ–కామర్స్ సంస్థల స్పందన
కేంద్రం ఇచ్చిన ఆదేశాలకు స్పందిస్తూ ఇప్పటివరకు 26 ఈ–కామర్స్ కంపెనీలు డార్క్ పాట్రన్స్ తొలగింపునకు ముందుకు వచ్చాయి. వాటిలో ఫ్లిప్కార్ట్, మేక్ మై ట్రిప్, ఇతర ప్రముఖ ఈ–కామర్స్, ట్రావెల్, ఫుడ్ డెలివరీ, టికెట్టు బుకింగ్ ప్లాట్ఫార్ములు. ముఖ్యంగా తమ తమ ప్లాట్ఫార్ముల్లో అమలులో ఉన్న డార్క్ పాట్రన్స్ను గుర్తించి, ఆడిట్ చేసినట్లు వెల్లడించాయి.
డార్క్ పాట్రన్ పద్ధతులు ఏవి?
సెంట్రల్ కన్జ్యూమర్ ప్రొటెక్షన్ అథారిటీ (CCPA) గుర్తించిన ప్రధాన డార్క్ పాట్రన్స్ ఇవి..
సబ్స్క్రిప్షన్ ట్రాప్స్ – సబ్స్క్రిప్షన్ రద్దు చేయడం కష్టంగా చేయడం
తప్పుడు ధర సమాచారం – ధర తగ్గుతున్నట్లు తప్పుదారి ప్రకటనలు
ఫేక్ అర్జెన్సీ టాక్టిక్స్ – “మాత్రం 1 ఐటెం లెఫ్ట్” వంటి భ్రమ పుట్టించే సందేశాలు
మోసపూరిత పదజాలం – డిస్కౌంట్ ఉన్నట్లు చూపించి అసలు లేకపోవడం ఇలాంటి పద్ధతులు వినియోగదారుల హక్కులను ఉల్లంఘిస్తాయని కేంద్రం స్పష్టం చేసింది.
కేంద్రం కఠిన హెచ్చరిక
ఆన్లైన్ బిజినెస్ చేసే ప్రతి కంపెనీ పూర్తి పారదర్శకత పాటించాలి. డార్క్ పాట్రన్స్ తొలగించాలి. వార్షికంగా సెల్ఫ్ ఆడిట్ నిర్వహించాలి. అని కేంద్రం స్పష్టమైన ఆదేశాలు జారీ చేసింది. ఇకపై డార్క్ పాట్రన్స్ అమలు చేస్తూ వినియోగదారులను మోసగిస్తే, సంబంధిత సంస్థలపై కఠిన చర్యలు తీసుకుంటామని CCPA హెచ్చరించింది.
వినియోగదారుల హక్కుల రక్షణ
ఈ చర్యలతో ఈ–కామర్స్ ట్రాన్స్పరెన్సీ పెరుగుతుంది. మోసపూరిత ప్రకటనలకు చెక్ పడుతుంది. కస్టమర్ నమ్మకాన్ని పొందేందుకు కంపెనీలు బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించాల్సి ఉంటుంది. కేంద్రం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం ఈ–కామర్స్ రంగంలో వినియోగదారుల హక్కుల రక్షణలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయిగా భావిస్తున్నారు.
