తెలుగు వారి పండుగలలో సంక్రాంతి (Sankranti Festival) అగ్రస్థానంలో ఉంటుంది. ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్ (Andhra Pradesh)లో ఈ పండుగను మూడు రోజుల పాటు అత్యంత వైభవంగా జరుపుకుంటారు. రైతులు పండించిన పంట ఇంటికి వచ్చే కాలం కావడంతో, సంక్రాంతి కేవలం మతపరమైన పండుగగా కాకుండా ప్రకృతికి కృతజ్ఞత తెలిపే రైతు పండుగగా గుర్తింపు పొందింది. ఈ పండుగ వేళ దేశం నలుమూలల నుంచి తెలుగు వారు సొంతూళ్లకు చేరుకుంటారు. కుటుంబ సభ్యులు, బంధుమిత్రులతో గ్రామాలు కళకళలాడుతుంటాయి.
సంక్రాంతి అంటే పిండివంటలు (Traditional sweets), ముగ్గులు (Rangoli), గాలిపటాలు (Kites), ఇంటింటా వంటకాల ఘుమఘుమలు గుర్తుకు వస్తాయి. అయితే ఆంధ్రప్రదేశ్లో, ముఖ్యంగా కోస్తా జిల్లాల్లో సంక్రాంతి అనగానే ముందుగా గుర్తొచ్చేది కోడి పందాలు. కోడి పందాలు (Cockfights) కేవలం ఒక ఆట మాత్రమే కాదు. అవి అక్కడి ప్రజల జీవనశైలి, సంప్రదాయం, ప్రతిష్టను ప్రతిబింబించే అంశంగా మారిపోయాయి. ముఖ్యంగా గోదావరి జిల్లాల ప్రజలకు కోడి పందెం అంటే ఒక భావోద్వేగం అని చెప్పవచ్చు. సంక్రాంతి పండుగలో కోడి పందాలు ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నాయి. ఇది కేవలం వినోదం మాత్రమే కాదు.. తరతరాలుగా వస్తున్న ప్రాంతీయ సంప్రదాయం, సంస్కృతి, భావోద్వేగాల ప్రతీకగా మారింది.
కోడి పందాల వెనుక ఉన్న కుక్కుట శాస్త్రం
కోడి పందాల నిర్వహణ వెనుక కుక్కుట శాస్త్రం అనే ప్రత్యేక విధానం ఉంటుంది. పందెం కోళ్ల పెంపకం నుంచి, వాటి జాతులు, శారీరక లక్షణాలు, రంగుల ఆధారంగా వర్గీకరణ వరకు ఈ శాస్త్రంలో స్పష్టమైన నియమాలు ఉన్నాయి. ఏ కోడిని ఎప్పుడు బరిలో దించాలి, ఏ రోజు పందెం వేయాలి అనే విషయాలు కూడా వారం, వర్జ్యాల ప్రకారమే నిర్ణయిస్తారు. కుక్కుట శాస్త్రం ప్రకారం రంగుల ఆధారంగా కోడి పుంజుల్లో అనేక రకాలు ఉన్నాయి.
కోడి పుంజుల్లో ప్రధాన జాతులు ఇవే..
కాకి కోడిపుంజు
శరీరం మొత్తం గాఢమైన నల్లటి ఈకలతో ఉంటుంది. బలమైన ఆకృతితో గుర్తింపు పొందింది.
సేతు కోడిపుంజు
పూర్తిగా తెల్లటి ఈకలతో కనిపించే ఈ జాతి ప్రత్యేక ఆకర్షణగా ఉంటుంది.
పర్ల కోడిపుంజు
మెడ భాగంలో నలుపు, తెలుపు రంగుల ఈకలు కలసి ఉంటాయి. మిగతా శరీరం సాధారణ రంగులో ఉంటుంది.
సవల కోడిపుంజు
మెడపై పూర్తిగా నల్లటి ఈకలు ఉండటం దీని ప్రత్యేక లక్షణం.
కొక్కిరాయి కోడిపుంజు
శరీరం ఎక్కువగా నల్లగా ఉండి, రెండు లేదా మూడు రంగుల ఈకలు కనిపిస్తాయి.
డేగ కోడిపుంజు
ఎర్రటి ఈకలతో ఆకర్షణీయంగా ఉండే ఈ జాతి ప్రత్యేకంగా నిలుస్తుంది.
నెమలి కోడిపుంజు
వీపు భాగంలో పసుపు రంగు ఈకలు ఉండి, రంగుల కలయికతో ఆకట్టుకుంటుంది.
కౌజు కోడిపుంజు
నలుపు, ఎరుపు, పసుపు రంగుల మిశ్రమంతో ఉంటుంది.
మైల కోడిపుంజు
ఎరుపు మరియు యాష్ కలర్ ఈకల కలయిక దీని ప్రత్యేకత.
పూల కోడిపుంజు
శరీరంపై పూల మాదిరిగా వివిధ రంగుల ఈకలు ఉంటాయని చెబుతారు.
పింగళ కోడిపుంజు
తెలుపు రెక్కలతో పాటు అక్కడక్కడా నలుపు, గోధుమ రంగు ఈకలు కనిపిస్తాయి.
నల్లబోర కోడిపుంజు
ముదురు నల్లటి రంగుతో బలమైన శరీరాకృతిని కలిగి ఉంటుంది.
ఎర్రపొడ కోడిపుంజు
ఎరుపు రంగు ఎక్కువగా ఉండి, ఈకలు పొడిగా మెరుస్తూ ఉంటాయి.
ముంగిస కోడిపుంజు
ముంగిస జంతువు రంగును తలపించే జూలు రంగు ఈకలతో ఉంటుంది.
అబ్రాసు కోడిపుంజు
లైట్ గోల్డెన్ కలర్లో మెరిసే ఈకలతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది.
గేరువా కోడిపుంజు
తెలుపు, లేత ఎరుపు రంగుల ఈకల మిశ్రమంతో ఉంటుంది.
